Regenwater bevat geen kalk. Het water dat uit de lucht valt, is van nature vrij van calcium en magnesium, de twee mineralen die samen “kalk” vormen. Dat is precies waarom regenwater zo zacht is, en leidingwater vaak niet.
De zoekintentie hier is helder: je wilt een direct antwoord op een simpele vraag. Dat antwoord is dus: nee, er zit geen kalk in regenwater. Maar het is wel interessant om te begrijpen waarom dat zo is, en hoe dat verschilt van het water dat uit je kraan komt.
Waarom zit er geen kalk in regenwater?
Regen ontstaat door verdamping. Water verdampt uit oceanen, meren en rivieren, stijgt op als waterdamp, en condenseert hoog in de atmosfeer tot wolken. Bij dat verdampingsproces blijven mineralen zoals calcium en magnesium achter. Ze verdampen simpelweg niet mee. Het water dat daarna valt als regen, is dus puur, mineraalvrij water.
Dat maakt regenwater van zichzelf “zacht water”. De hardheid van water wordt gemeten in hoeveel calcium en magnesium erin oplost. Regenwater scoort daarin nagenoeg nul.
Hoe komt er dan kalk in leidingwater?
Zodra regenwater op de grond valt, begint het zijn weg te zoeken door de bodem. Onderweg lost het mineralen op uit gesteente en grond, waaronder kalk (calciumcarbonaat). Dit proces heet uitspoeling. Hoe langer het water door kalkhoudende grond stroomt, hoe harder het wordt.
Ons drinkwater is afkomstig uit grondwater en rivierwater. Beide hebben al die weg door de bodem afgelegd en bevatten daardoor wel degelijk calcium en magnesium. Drinkwaterbedrijven verwijderen dit niet volledig, omdat mineralen ook een positieve rol spelen voor de smaak en in sommige gevallen voor de gezondheid.
Zit er dan helemaal niets in regenwater?
Regenwater is niet volledig puur. Terwijl het door de lucht valt, neemt het kleine hoeveelheden stoffen op uit de atmosfeer, zoals CO2, stikstofverbindingen en fijnstof. Hierdoor is regenwater licht zuur (een pH iets onder de 7). In gebieden met veel luchtverontreiniging kan regenwater zelfs zuur worden door zwaveldioxide en stikstofoxiden. Maar kalk, calcium of magnesium zitten er niet in. Die komen pas later, via contact met de bodem.
Waarom is dit praktisch relevant?
Als je last hebt van kalkaanslag op je kraan, je douche of je waterkoker, dan komt dat dus niet door regenwater. Het komt door het leidingwater dat al door de bodem is gegaan. Woon je in een regio met veel kalkrijke grond, zoals grote delen van Nederland, dan is je leidingwater harder en heb je meer kans op kalkaanslag.
Regenwater opvangen en gebruiken voor de tuin of het toilet is om die reden populair. Het spoelt makkelijker weg, laat geen kalkranden achter en is vriendelijker voor planten die gevoelig zijn voor kalk. Het is niet geschikt als drinkwater zonder extra behandeling, omdat het bacteriën en vervuiling uit de lucht kan bevatten.
Kort samengevat: regenwater is van zichzelf kalkvrij, maar verliest die eigenschap zodra het de grond ingaat. Kalk in je leidingwater heeft dus alles te maken met de weg die het water aflegt nadat het is gevallen, niet met de regen zelf.