Regenwater afkoppelen: zo doe je het stap voor stap

Regenwater afkoppelen betekent dat je het hemelwater van je dak niet langer via de riolering afvoert, maar het opvangt of in de bodem laat zakken. De eenvoudigste manier: zaag je regenpijp laag bij de grond door en leid het water via een steen of splash block weg van je gevel. Zo sluit je het regenwater af van het riool en geef je het een nuttige bestemming in je tuin.

Gemeenten moedigen dit steeds vaker aan, soms zelfs met een subsidie, omdat het de druk op het riool bij hevige regenbuien vermindert. Tegelijk is het goed voor je tuin en de grondwaterstand in je buurt.

Waarom regenwater afkoppelen?

Bij hevige neerslag raakt een gemengd rioolstelsel snel vol. Het gevolg: water loopt over, straten staan blank en in oudere stelsels mengt rioolwater met regenwater. Door regenwater af te koppelen van het riool voorkom je dat jouw dak bijdraagt aan dat probleem. Het water blijft in de lokale kringloop: het vult de grond aan, verdampt via planten en koelt de omgeving af op warme dagen.

Een bijkomend voordeel is dat regenwater zacht water is, ideaal om je tuin mee te besproeien of te gebruiken voor de toiletspoeling. Dat scheelt drinkwater en kan je waterrekening verlagen.

Stap voor stap regenwater afkoppelen van je regenpijp

Het afkoppelen van een regenpijp is een klus die de meeste mensen zelf aankunnen, zonder speciale gereedschappen of vakkennis. Volg deze stappen:

• Controleer je rioolstelsel. Niet elk rioolstelsel is gemengd. In nieuwere wijken is er soms al een apart hemelwaterriool. Vraag bij je gemeente na welk stelsel er in jouw straat ligt. Bij een al gescheiden stelsel heeft afkoppelen minder effect op de riolering, maar het opvangen van regenwater blijft zinvol.
• Bepaal waar het water naartoe gaat. Kies een bestemming voor het afkoppelde regenwater: een regenton, een wadi (verdiept groenstrookje), een doorlatende bestrating of gewoon de open tuin. Zorg dat het water minstens 30 centimeter van de fundering van je huis wegstroomt, zodat vocht niet in de muren trekt.
• Zaag de regenpijp door. Gebruik een fijngetande zaag of een röntgenzaag. Zaag de regenpijp laag bij de grond door, op een hoogte waarop de afvoer makkelijk te bereiken is, maar het water ook goed kan wegstromen. Houd een hoogte van ongeveer 20 tot 30 centimeter boven het maaiveld aan.
• Maak het uiteinde af. Bevestig een afvoerbocht of een uitloopstuk aan het ondereinde zodat het water gebundeld wegstroomt. Leg een vlakke steen, een splash block of een strook bestrating onder het uitlooppunt. Zo voorkom je dat de grond direct onder de pijp wegslaat of modderig wordt.
• Sluit de resterende pijp af. Het bovenste deel van de regenpijp, dat nu nergens meer op aansluit, moet je afdoppen. Gebruik hiervoor een afsluitdop die past op het pijptype (PVC of gietijzer). Zo voorkomt je dat vuil, insecten of water alsnog in het oude rioolaansluiting terechtkomt.
• Test bij regen. Wacht op de eerste bui en controleer of het water netjes wegloopt naar de plek die je hebt gekozen. Kijk of er geen plasvorming ontstaat te dicht bij de fundering of het terras.

Regenton aansluiten als alternatief

In plaats van het water direct op de grond te laten lopen, kun je een regenton of regenwatervat aansluiten op de doorgezaagde regenpijp. Hiervoor gebruik je een zogenaamd regentonfilter of een aftakstuk: een T-stuk dat in de regenpijp wordt gemonteerd. Het water stroomt dan eerst de ton in en pas als die vol is, wordt het via de overloopslang afgevoerd naar de tuin of een wadi.

Een standaard regenton heeft een inhoud van 200 tot 300 liter. Dat is genoeg voor een flinke regenbui op een gemiddeld dak. Let op de overloop: zorg dat die niet richting de fundering of de buurman stroomt.

Wat mag je wel en niet zelf doen?

Het doorzagen van een regenpijp en het loskoppelen van de riolering mag je in de meeste gevallen zelf doen. Voor sommige werkzaamheden, zoals het afkoppelen diep in de grond of het laten dichten van een rioolaansluiting, schakel je beter een erkend rioolbedrijf in. Overleg ook even met je gemeente als je grote hoeveelheden regenwater wilt infiltreren in de bodem. In sommige gebieden zijn de grondwaterstand of de bodemsamenstelling niet geschikt voor grote infiltratievoorzieningen.

Sommige gemeenten bieden een gratis inspectie aan of vergoeden (een deel van) de kosten voor afkoppelmaatregelen. Kijk op de website van jouw gemeente of er een subsidieregeling voor afkoppelen van regenwater beschikbaar is. De hoogte en voorwaarden verschillen sterk per gemeente.

Met een middag werk en eenvoudig materiaal heb je je regenpijp afgekoppeld van het riool. Je draagt daarmee bij aan minder wateroverlast in de wijk, en je hebt meteen een nuttige watervoorziening voor je tuin.