Regenton in de winter: zo voorkom je vorstschade

Een regenton in de winter leeg houden is de belangrijkste maatregel die je kunt nemen. Water dat bevriest zet uit en kan de regenton van binnenuit doen scheuren of barsten, ongeacht of die van kunststof, hout of beton is. Hieronder lees je precies wat je moet doen zodra de temperaturen richting het vriespunt zakken.

Waarom een regenton in de winter problemen geeft

Water zet bij het bevriezen uit met ongeveer 9 procent in volume. In een gesloten of gevulde regenton heeft dat water nergens heen. De druk die dit oplevert, is groot genoeg om barsten te veroorzaken in de wand van de ton. Bij kunststof tonnen zie je dan vaak scheuren langs de zijkant. Houten tonnen kunnen krimpen en uitzetten, waardoor de staven loslaten. Bij betonnen of keramische regentonnen is het risico het grootst, want die zijn het minst flexibel en kunnen compleet springen.

Zelfs een gedeeltelijk gevulde ton is niet veilig. Als het ijs zich uitbreidt en de ton maar voor de helft gevuld is, kan de druk aan de bovenkant of zijkant alsnog schade veroorzaken. Volledig leeg is de enige veilige situatie.

Regenton in de winter leegmaken: stap voor stap

• Draai de kraan van de regenton open en laat het water volledig weglopen. Zorg dat het water in de grond of in een afvoer terechtkomt, niet op een plek waar het bij vorst een gladde plek vormt.
• Verwijder ook het water uit de verbindingsstukken en het overlooppijpje. In die smalle buisjes kan water achterblijven en bevriezen, waardoor ze barsten of vastzitten.
• Koppel de regenpijp los van de regenton. Zo loopt er tijdens een regenbui in de winter geen nieuw water de ton in.
• Zet de ton ondersteboven of dek hem af met een deksel, zodat er geen regenwater in kan verzamelen.
• Berg de ton indien mogelijk op in een vorstvrije ruimte, zoals een schuur of garage. Dit is zeker aan te raden bij kleinere, lichtere modellen.

Wat als je de ton niet kunt leegmaken of verplaatsen?

Grote, ingebouwde of vaste regentonnen zijn soms moeilijk te verplaatsen of volledig leeg te krijgen. In dat geval kun je een paar maatregelen nemen om de schade te beperken. Dek de ton goed af zodat er geen extra water bij kan komen. Leg een stuk piepschuim of een geïsoleerde hoes om de ton heen. Dit vertraagt het bevriezen, maar lost het probleem niet volledig op bij langdurige vorst.

Een andere optie is een drijvend stuk piepschuim of een plastic fles gevuld met zand in de ton te leggen. Het idee is dat het uitdijende ijs dan tegen dit materiaal duwt in plaats van tegen de wand. Dit werkt beperkt en is geen garantie, maar kan bij lichte vorst helpen. Bij temperaturen die langere tijd onder min vijf graden blijven, is dit onvoldoende bescherming.

Na de winter: regenton weer aansluiten

Zodra de kans op vorst voorbij is (in Nederland is dat doorgaans vanaf medio maart, al kan het per jaar sterk verschillen), sluit je de regenton weer aan op de regenpijp. Controleer voor je dat doet de ton op scheuren, barstjes of lekkages. Druk licht op de wanden en kijk of er witte of grijze lijnen in het materiaal zitten. Een kleine scheur kun je bij kunststof tonnen soms repareren met een speciale kit of waterbestendige epoxy, maar bij grotere schade is vervanging verstandiger.

Spoel de ton ook even door voordat je het water gaat gebruiken in de tuin. Na een winter stilstand kan er algengroei of bezinksel in zitten dat je er beter uit spoelt voor gebruik.

Kort samengevat: een lege, afgekoppelde regenton overleeft de winter zonder problemen. Een gevulde ton riskeert barsten en lekkage. Tien minuten werk in het najaar voorkomt een kapotte ton in het voorjaar.