Regenton filter maken: zo doe je het stap voor stap

Een filter voor je regenton maken is eenvoudiger dan je denkt en voorkomt dat vuil, bladeren en insecten in je regenwater terechtkomen. Je hebt weinig materiaal nodig en de klus is in minder dan een uur gedaan. In dit artikel lees je precies hoe je een effectief regenton filter zelf maakt, welke materialen je gebruikt en waar je op moet letten.

Waarom een filter op je regenton belangrijk is

Regenwater dat via de dakgoot je ton instroomt, brengt meer mee dan je denkt. Bladeren, twijgjes, vogelpoep, mos en fijnstof spoelen mee naar binnen. Zonder filter raakt het water snel vervuild en kan de ton een broedplaats worden voor muggen. Een goed filter houdt grof vuil buiten en zorgt dat het water langer helder en bruikbaar blijft, bijvoorbeeld voor het besproeien van je tuin of het wassen van de auto.

Een kant-en-klaar regenton filter kopen kan al voor een paar euro. Maar zelf maken is goedkoper, volledig aanpasbaar aan jouw situatie en goed te doen met materialen die je waarschijnlijk al in huis hebt.

Materialen die je nodig hebt

Voor een eenvoudig maar effectief zelfgemaakt filter heb je het volgende nodig:

• Een stuk fijnmazig gaas of vliegengaas (metaal of kunststof, maaswijdte 1 tot 2 mm)
• Een emmer of bloempot als filterbak, of een stuk PVC-buis
• Grof zand en fijn zand (voor een meerlaags filter)
• Fijn grind of kleine kiezels
• Houtskool (optioneel, voor betere reiniging)
• Tie-wraps, een elastiek of bevestigingsdraad
• Een stanleymes of zaag

Vliegengaas is de meest bruikbare basislaag: het houdt insecten en bladeren buiten zonder de watertoevoer te belemmeren. Fijnmazig metaalgaas is duurzamer dan kunststof, maar beide werken goed.

Regenton filter maken: de stap-voor-stapuitleg

Er zijn twee populaire methodes. De eerste is een eenvoudig gaasfilter direct op de instroomopening. De tweede is een meerlaags zandfilter voor schoner water. Kies de methode die past bij jouw gebruik.

Methode 1: gaasfilter op de instroomopening

1. Meet de diameter van de instroomopening van je regenton.
2. Knip een stuk vliegengaas of fijnmazig gaas iets groter dan die opening.
3. Leg het gaas over de opening en bevestig het strak met een elastiek, tie-wraps of een stuk draad. Zorg dat het gaas niet doorhangt, zodat water goed kan doorstromen.
4. Controleer na elke regenbui of het gaas verstopt zit met vuil en schud of spoel het schoon.

Dit is de snelste oplossing en werkt prima als je de ton alleen gebruikt voor tuinwater.

Methode 2: meerlaags zandfilter (voor schoner water)

1. Neem een emmer of grote bloempot met een afvoergat onderin. Prik anders zelf een paar kleine gaatjes in de bodem.
2. Leg een stuk vliegengaas op de bodem, zodat het zand er niet doorheen spoelt.
3. Vul de emmer in lagen: eerst een laag grind van ongeveer 5 cm, dan een laag grof zand van 10 cm, dan optioneel een laag houtskool van 5 cm, en tot slot een laag fijn zand van 10 cm bovenop.
4. Leg een tweede stuk gaas over de bovenkant om grof vuil buiten te houden.
5. Hang of zet de filterbak zo boven je regenton dat het gefilterde water er rechtstreeks inloopt. Dit doe je door de filterbak boven de instroomopening te plaatsen, met het afvoergat van de emmer precies boven de opening van de ton.

Dit meerlaagse systeem filtert fijner dan alleen gaas. Houtskool bindt ook geuren en lichte vervuilingen. Spoel de lagen eens per seizoen schoon of vervang ze als het water troebel blijft.

Veel gemaakte fouten bij het zelf maken van een regenton filter

Een veelgemaakte fout is een te grof gaas gebruiken. Maaswijdtes groter dan 2 mm laten muggen toe om eieren te leggen in het stilstaande water. Gebruik liever fijner gaas en controleer het regelmatig op scheuren of gaten.

Een andere valkuil is vergeten de ton af te sluiten aan de bovenkant. Zelfs met een filter op de instroomopening kunnen muggen binnenkomen via andere openingen. Dek de ton zo goed mogelijk af met een deksel en zorg dat ook eventuele overloopopeningen zijn afgedekt met gaas.

Tot slot: vervang het filtermateriaal bij een zandfilter minstens eens per jaar. Algen en bacteriën kunnen zich ophopen in het zand, waardoor het filter minder effectief wordt en het water juist viezer ruikt.

Zelf maken of kopen?

Kant-en-klare regenton filters zijn te koop bij tuincentra en webshops, soms als set van drie stuks voor enkele euro’s per stuk. Dat is handig als je weinig tijd hebt of meerdere tonnen wilt filteren. Zelf maken is goedkoper en je past het filter precies aan op de maat en situatie van jouw ton. Beide opties werken goed, zolang het filter maar regelmatig schoongemaakt wordt.

Een zelfgemaakt gaasfilter kost je vrijwel niets als je nog vliegengaas in huis hebt. Een zandfilter met houtskool kost iets meer aan materiaal, maar biedt een stuk betere reiniging voor wie het water voor gevoeliger toepassingen wil gebruiken. Zorg in ieder geval dat je filter goed vastgemaakt is, fijnmazig genoeg is en dat je het niet vergeet schoon te maken na een periode met veel regen of bladval.