Mag je regenwater opvangen? Wat wel en niet is toegestaan

Ja, in Nederland mag je regenwater opvangen. Er is geen wet die dit verbiedt. Particulieren en bedrijven mogen vrijelijk regenwater van daken en terreinen opvangen, opslaan en hergebruiken, zolang je je houdt aan een paar praktische spelregels over hoe en waarvoor je het water gebruikt.

De overheid moedigt het opvangen van regenwater zelfs aan. Regenwater hergebruiken vermindert de druk op het drinkwaternet en helpt wateroverlast bij hevige regenbuien te beperken. Gemeenten stimuleren dit steeds vaker, soms met subsidies of andere regelingen.

Waar mag je regenwater voor gebruiken?

Regenwater is niet geschikt als drinkwater zonder uitgebreide behandeling, maar voor veel andere toepassingen werkt het prima. Veelgebruikte toepassingen zijn het sproeien van de tuin, toiletspoeling, het wassen van de auto, het schoonmaken van bestrating en het vullen van een vijver. In huis wordt regenwater ook wel gebruikt voor de wasmachine, al heb je daarvoor een wat geavanceerder systeem nodig.

Oppassen is het geboden als je regenwater wilt gebruiken voor koken, drinken of douchen. Voor die toepassingen gelden strenge eisen en heb je een gecertificeerde filterstap nodig. Zonder die behandeling is dat niet toegestaan en ook niet verstandig, want regenwater kan verontreinigingen bevatten van het dak, de dakgoot of de lucht.

Mag je regenwater opvangen en lozen op het riool?

Hier zit een belangrijke nuance. Je mag regenwater opvangen, maar je mag het niet zomaar (terug) lozen op het vuilwaterriool. In veel gemeenten is het zelfs verplicht om regenwater te scheiden van het afvalwater. Controleer bij jouw gemeente of er een gescheiden rioolstelsel is en wat de regels zijn voor afvoer van regenwater. In nieuwe wijken is afkoppeling van hemelwater van het vuilwaterriool tegenwoordig standaard.

Hoe vang je regenwater op?

De meest gebruikte methode is een regenton of een grote ondergrondse tank die aangesloten is op de dakgoot. Een regenton heeft een inhoud van vaak 100 tot 300 liter en is geschikt voor tuingebruik. Een ondergrondse tank kan al snel 3.000 tot 10.000 liter bevatten en leent zich voor gebruik binnenshuis, zoals toiletspoeling of de wasmachine.

Bij een systeem voor binnenhuisgebruik is een filter noodzakelijk om bladeren, vuil en fijnstof uit het water te halen. Zorg ook voor een overloop, zodat het water bij een volle tank veilig wegstroomt en er geen problemen ontstaan met je fundering of buren.

Zijn er regels voor bedrijven?

Voor bedrijven gelden deels dezelfde vrijheden als voor particulieren, maar er kunnen aanvullende regels gelden vanuit het Activiteitenbesluit milieubeheer of de omgevingsvergunning. Bedrijven die regenwater op grote schaal opvangen of gebruiken in een productieproces, doen er goed aan dit te checken bij de gemeente of het waterschap. Voor eenvoudig gebruik, zoals het besproeien van bedrijfsgroen of het schoonmaken van terrein, is er in de praktijk weinig aan de hand.

Veelgestelde vragen

Heb ik een vergunning nodig om regenwater op te vangen?
Voor het plaatsen van een regenton of een gewone tank is geen vergunning nodig. Bij het plaatsen van een grote ondergrondse tank kan een omgevingsvergunning nodig zijn, afhankelijk van de gemeente. Vraag dit na bij jouw gemeente als je twijfelt.

Mag ik regenwater opvangen van andermans dak?
Nee, dat mag alleen als je daarvoor toestemming hebt van de eigenaar. Je mag alleen water opvangen van een oppervlak dat van jou is of waar je toestemming voor hebt.

Is regenwater opvangen hetzelfde als grondwater oppompen?
Nee, dat zijn twee verschillende dingen. Grondwater oppompen (via een put of bron) is aan strengere regels gebonden en vereist in veel gevallen een melding bij of vergunning van het waterschap. Regenwater opvangen van je dak of terrein valt daar niet onder.

Kort gezegd: regenwater opvangen is in Nederland gewoon toegestaan en zeker de moeite waard als je wilt besparen op drinkwater of de tuin wilt besproeien. Let op waarvoor je het gebruikt, zorg voor een goede opvang met overloop en vraag bij twijfel over grotere systemen of bedrijfsgebruik even na bij je gemeente of waterschap.